Metin
1 atıf
Hazine Müsteşarlığından: DS Aralik 2014
MUALLAK TAZMİNAT KARŞILIĞINA İLİŞKİN GENELGE
(2014/16)
Bilindiği üzere, 7/8/2007 tarih ve 26606 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak
yürürlüğe giren Sigorta ve Reasürans ile Emeklilik Şirketlerinin Teknik Karşılıklarına ve Bu
Karşılıkların Yatırılacağı Varlıklara İlişkin Yönetmeliğin (Yönetmelik) “Muallak tazminat
karşılığı” başlıklı 7 nci maddesine göre şirket (Türkiye'de kurulmuş sigorta ve reasürans
şirketleri ile yabancı ülkelerde kurulmuş sigorta ve reasürans şirketlerinin Türkiye'deki
şubeleri ile emeklilik şirketleri), tahakkuk etmiş ve hesaben tespit edilmiş ancak daha önceki
hesap dönemlerinde veya cari hesap döneminde fiilen ödenmemiş tazminat bedelleri veya bu
bedel hesaplanamamış ise tahmini bedelleri ile gerçekleşmiş ancak rapor edilmemiş tazminat
bedelleri (IBNR) için muallak tazminat karşılığı ayırmak zorundadır.
IBNR, şirket aktüeri tarafından hesaplanacaktır. Her branş bazında olmak üzere;
kullanılacak olan verinin seçimi, düzeltme işlemleri, en uygun metodun ve gelişim
faktörlerinin seçimi ile gelişim faktörlerine müdahale aktüeryal yöntemler kullanılarak şirket
aktüeri tarafından yapılacak ve bu hususlar Aktüerler Yönetmeliği'nin 11 inci maddesi
uyarınca — Müsteşarlığımıza — gönderilecek —aktüerya raporunda ayrıntılı biçimde
değerlendirilecektir,
Hayat dışı branşlarda IBNR hesabı, aktüeryal zincirleme merdiven metodları
(Standart Zincir, Hasar/Prim, Cape Cod, Frekans/Şiddet, Munich Zinciri veya Bornhuetter—
Ferguson) kullanılarak yapılacaktır. Hesaplama sonucunda bulunan tutar, tahakkuk etmiş ve
hesaben tespit edilmiş muallak tazminat karşılığı ile kıyaslanacak ve aradaki fark IBNR
olarak tanımlanacaktır. Bilançoda yaşayan dosya muallaklarının; IBNR hesaplamasına konu
olmayan tutarları ile büyük hasar âyıklaması sonucunda IBNR hesabı dışında bırakılan hasar
tutarları, IBNR hesabı sonucu bulunan tutara ilave edilir.
IBNR hesabının, gerçekleşen hasarlar üzerinden yapılması esastır. Ancak, aktüeryal
dayanakları ile gerekçelerine ilişkin açıklamaların ilgili finansal tabloların dipnotlarında ve
detaylı olarak aktüerya raporunda yer alması kaydıyla, IBNR hesabı ödenen hasarlar
üzerinden de yapılabilir.
Reasürans şirketlerinin IBNR hesabında, reasürans işlemlerinin özelliği nedeniyle
kaza dönemi yerine iş kabul dönemi esas alınarak veriler oluşturulabilecek ve IBNR hesabı
yıl sonu itibarıyla yılda bir kere yapılabilecektir.
IBNR hesabına ilişkin ilave açıklamalar aşağıda yer almaktadır.
1. Daha homojen bir veri setiyle hesaplama yapılabilmesini teminen, büyük hasar olarak
nitelendirilen uç hasarlar şirket aktüeri tarafından istatistiki yöntemlerle ayıklanabilir.
Ancak, büyük hasar ayıklaması yapılırken, dönemler arası tutarlılık ilkesinin de göz
önünde bulundurulması gerekmektedir. Büyük hasar ayıklamasına ilişkin çalışmalar,
aktüeryal dayanakları ve gerekçeleriyle birlikte ilgili finansal tabloların dipnotlarında vE ,,
detaylı olarak aktüerya raporunda değerlendirilmelidir. 4 a
$
.» İBNR hesabi brüt tutarlar üzerinden yapılacaktır. Muallak tazminat karşılığı reasürör
payı, ilgili reasürans anlaşmalarına bağlı olarak aktüeryal esaslar çerçevesinde TBNR
hesabından bağımsız olarak belirlenecek ve muallak tazminat karşılığının net tutarına bu
şekilde ulaşılacaktır. Reasürör payının hesabında, ilgili reasürans anlaşmalarının
hükümlerine uyum için şirketlerce azami özen gösterilmelidir. Net tutar hesabına ilişkin
açıklamalar, ilgili finansal tabloların dipnotlarında ve detaylı olarak aktüerya raporunda
belirtilmelidir.
.» İBNR besabı, ana branşlar baz alınarak yapılmalıdır. Ayrıca, ana branş için bulunan tutar
alt branşlara ilişkin gerçekleşen hasar tutarlarının ağırlıkları dikkate alınarak alt branşlara
dağıtılmalıdır. Ancak, “Kara Araçları Sorumluluk” ana branşı altında yer alan ““714-
Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk” ve “715-Zorunlu Trafik” alt
branşlarının birlikte, *716-Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk” alt branşının
ise ayrı hesaplanması gerekmektedir.
. Aktüeryal dayanağının olması ve şirketçe kullanılan aktüeryal zincirleme merdiven
metoduna göre hesaplanan tutardan fazla olması şartıyla, IBNR hesabı şirketlerce
belirlenecek diğer yöntemlerle de yapılabilir. Ancak, aktüeryal dayanağı olmadan fazla
karşılık ayrılması, teknik karşılıkların mevzuata aykırı şekilde hesaplanması olarak kabul
edilir. Fazla karşılık ayrılmasına ilişkin açıklamaların, gerekçeleriyle birlikte branşlar
itibarıyla ilgili finansal tabloların dipnotlarında ve detaylı olarak aktüerya raporunda yer
. Yönetmeliğin 7 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca şirket aktüeri tarafından
yapılacak muallak tazminat karşılığı yeterlilik farkı hesabına göre Muallak Yeterlilik
Tablosu hazırlanır. Eksik karşılık ayrıldığının belirlenmesi durumunda tablonun
sonucuna göre ilave karşılık ayrılır. Yapılan hesaplamalar, ilgili finansal tabloların
dipnotlarında ve detaylı olarak aktüerya raporunda açıklanmalıdır.
. Aşağıdaki genelgeler yürürlükten kaldırılmıştır:
— 9 ve 10 uncu maddeleri hariç “Aktüeryal Zincirleme Merdiven Metoduna İlişkin
Genelge (2010-12)”,
— “Hayat Branşına İlişkin Gerçekleşmiş Ancak Rapor Edilmemiş Muallak Tazminat
Karşılığına İlişkin Hesaplama Esaslarına İlişkin Genelge (2010-14)”,
— J bendi hariç “2010/12 ve 2010/14 Sayılı Genelgeler ile 2010/29 Sayılı Sektör
Duyurusuna İlişkin İlave Açıklamalara İlişkin Genelge (2010-16)”
— “Test IBNR'ı Hesaplamasında Rücu, Sovtaj ve Benzeri Gelirlerin Düşülmesine İlişkin
Esaslar Hakkında Genelde (2011/13)”
. Bu genelge 1/1/2015 tarihinde yürürlüğe girer.