Giriş
4 atıf
Hazine Müsteşarlığından:
18.10.2010
2010/12 ve 2010/14 SAYILI GENELGELER ĐLE 2010/29 SAYILI SEKTÖR
DUYURUSUNA ĐLĐŞKĐN ĐLAVE AÇIKLAMALARA ĐLĐŞKĐN GENELGE
(2010/16)
Bilindiği üzere, 2010/29 sayılı Sektör Duyurusu ile 28 Temmuz 2010 tarih ve 27655
sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sigorta ve Reasürans Şirketleri ile
Emeklilik Şirketlerinin Teknik Karşılıklarına ve Bu Karşılıkların Yatırılacağı Varlıklara Đlişkin
Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Đlişkin Yönetmelik ile ilgili sektörde tereddüt hasıl olan
birtakım hususlara ilişkin açıklamalar yapılmış, 2010/12 sayılı Genelge ile Aktüeryal Zincirleme
Merdiven Metodunun (AZMM) uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, 2010/14 sayılı Genelge
ile de hayat branşına ilişkin gerçekleşmiş ancak rapor edilmemiş muallak tazminat karşılığına
ilişkin hesaplama esasları belirtilmiştir. Ancak, sektörde bazı hususlarda tereddütler olduğu
anlaşılmıştır. Bu sorunların giderilmesi için aşağıdaki ilave açıklamaların da dikkate alınması
gerekmektedir.
A. 2009/12 ve 2009/14 Sayılı Genelgeler ile 2009/29 Sayılı Sektör Duyurusuna Đlişkin
Açıklamalar
Madde 1
1 atıf
1. 2010/12 sayılı Genelgenin 21 inci maddesinde yer alan şirketlerin gelişim
katsayılarına müdahale etmek istedikleri dönemden en az 3 ay önce aktüerya birimlerinin
işlevine ve kullandıkları yazılımlara ilişkin Hazine Müsteşarlığına sunmaları gereken raporda
bulunması gereken fiyatlama ve rezerv hesabına ilişkin olarak son iki yıl içerisinde aktüerya
birimi tarafından yapılan ve yönetime sunulan tüm çalışmalar (raporlar) ifadesi ile; hazırlanan
tüm raporlar ile ilgili olarak;
i. Raporun başlığı,
ii. Raporların hazırlanış amacı,
iii. Raporların hazırlanmasında kullanılan verilerin niteliği (ödenen/gerçekleşen hasarlar,
yazım/kaza yılı bazlı hesaplama, kazanılan/yazılan primler, fiyatlandırmada kullanılan
parametreler gibi hususlarda bilgi verilmesi gerekmekte olup, rapora dayanak teşkil eden
verilerin gönderilmesi istenmemektedir)
iv. Raporların hazırlanmasında kullanılan programlar ve yapılan varsayımlar,
v. Çalışmanın sonucunda elde edilen bulgular,
vi. Yönetime sunulan öneriler,
vii. Bu raporların karar alma mekanizmalarında aldıkları role ilişkin açıklamalar
hakkında bilgi verilmesi gerektiği kastedilmektedir. Ayrıca Hazine Müsteşarlığı’na gönderilen
Aktüerya Raporları da gönderilmelidir.
Söz konusu raporların oluşturulmasında kullanılan hesaplama detayları talep
edilmemektedir. Bununla birlikte, gerekli hallerde Hazine Müsteşarlığı raporların hesaplama
detaylarını ve eklerini isteyebilir.
2010 yıl sonuna ilişkin AZMM hesaplamasında gelişim katsayılarına müdahale etmek
isteyen şirketlerin aktüerya birimlerinin işlevine ve kullandıkları yazılımlara ilişkin raporlarını
en geç 15 Kasım 2010 tarihine kadar Hazine Müsteşarlığına göndermeleri gerekmektedir.
Madde 2
1 atıf
2. 2010/12 sayılı Genelgenin 12 nci maddesinin ilk cümlesinin sonu “.....tenzil edilmiş
olarak dikkate alınabilir.” ifadesi “.....tenzil edilmiş olarak dikkate alınır.” olarak
değiştirilmiştir.
Madde 3
1 atıf
3. 2010/12 sayılı Genelgenin 12 nci maddesinde yer alan ilk tabloda IBNR hesabı son
beş yıllık istatistiklere göre rücu, sovtaj ve benzeri gelirler tenzil edilerek yapılacaktır. Ancak
böyle bir hesaplama yapıldığında bulunan tutarda sadece IBNR’a konu hasarların rücu, sovtaj ve
benzeri gelirlerinin kazanılacağı varsayılmaktadır. Halbuki mevcut durumda muallakta yer alan
dosyalar için de ödeme gerçekleştikten sonra benzeri şekilde gelir elde edilmesi mümkündür. Bu
nedenle ikinci tabloda verilen örnek ile de mevcut durumda muallakta yer alan dosyalara ilişkin
geri kazanılabilecek tutarın (muhtemel rücu, sovtaj ve benzeri gelirlerin) nasıl hesaplanacağı
anlatılmaktadır. Birinci tabloda bulunan tutardan ikinci tabloda bulunan tutar düşüldüğünde test
IBNR’ı bulunur.
Madde 4
1 atıf
4. 2010/14 sayılı Genelgede hayat branşı için gerçekleşmiş ancak rapor edilmemiş
tazminat bedellerinin hesaplanmasında sadece azalan teminatlı kredi hayat, değişken teminatlı
yıllık hayat, eğitim sigortaları vb. teminat bedellerinin yıl içinde değişken olabildiği ürün
tiplerinde yıllık ortalama teminat tutarının, diğer ürünlerde ise ilgili yıla ait sigortalılara verilen
toplam vefat ve ek teminat tutarlarının kullanılması uygun görülmüştür. Yıllık ortalama teminat
tutarının kullanıldığı hesaplamalarda ek teminat tutarlarının yıllık ortalama teminata ne şekilde
katılacağı şirket aktüeri tarafından belirlenir. Ara dönemlerde gerçekleşmiş ancak rapor
edilmemiş tazminat karşılıklarının hesaplanmasında bir önceki yılın aynı dönemi ile cari yılın
ilgili dönemi arasındaki bir yıllık süreç dikkate alınmalıdır.
Madde 5
3 atıf
5. Yönetmeliğin Muallak Tazminat Karşılığı başlıklı 7 nci maddesinin sekizinci
fıkrasında belirtilen“Test sonucunda bulunan tutar ile üçüncü fıkrada belirtilen şekilde bulunan
tutar branşların toplamı itibariyle kıyaslanır ve hangi tutar daha büyük ise bu yöntemin her bir
branşına ilişkin tutarları gerçekleşmiş ancak rapor edilmemiş tutar olarak finansal tablolara
yansıtılır.” hükmü gereği 2010/29 sayılı Sektör Duyurusunda verilen örnek aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Kara Araclari
Su Araclari
Kara Araclari
Sorumluluk
Hava Araclari
Sorumluluk
Su Araclari Sorumluluk
Rayli Araclar
Yangin Ve Dogal Afetler
HavaAraclari
HDKaza
GenelZararlar
FinansalKayiplar
HDSaglik
Nakliyat
Kredi
GenelSorumluluk
EmniyetiSuistimal
HukuksalKoruma
Destek
TOPLAM
AZMM hesabı
ile bulunan
IBNR (A)
-20,00
0,50
Dikkate
Alınacak AZMM
IBNR'ı (B)
0,00
0,50
IBNR Testi (C)
-1,00
0,40
Dikkate
Alınacak IBNR
Testi (D)
0,00
0,40
40,00
40,00
30,00
30,00
3,00
0,70
0,10
8,00
0,30
2,00
4,00
1,50
6,00
2,00
3,00
3,50
0,50
1,10
0,10
56,30
3,00
0,70
0,10
8,00
0,30
2,00
4,00
1,50
6,00
2,00
3,00
3,50
0,50
1,10
0,10
76,30
2,00
0,60
0,10
10,00
0,20
1,60
3,00
1,00
8,00
1,50
2,00
3,20
0,30
1,20
0,20
64,30
2,00
0,60
0,10
10,00
0,20
1,60
3,00
1,00
8,00
1,50
2,00
3,20
0,30
1,20
0,20
65,30
Negatif IBNR olamayacağı hususu 2009/12 sayılı Genelge ile hükme bağlandığından,
gerek AZMM hesabında, gerekse IBNR testinde negatif bulunan sonuçlar yerine sıfır
alınmalıdır. Bu durumda, yukarıdaki tabloda yer alan B sütunundaki değerler ile D sütunundaki
değerlerin toplamları karşılaştırıldığında 76,30 değeri 65,30 değerinden büyük olduğundan tüm
branşlarda B sütununda yer alan IBNR değerleri dikkate alınmalıdır.
Ancak, Yukarıdaki örnekte Kara Araçları branşında C sütununda bulunan değer 11,10
olsa, bu durumda tüm branşlarda D sütununda yer alan IBNR Testi sonuçları tablolara
yansıtılmalıdır.
B sütununda yer alan tutarlara ulaşılabilmesi için 2010/12 sayılı Genelgenin 11 ve 18
inci maddelerinin uygulanması gerekmektedir. Ancak, söz konusu maddeler şirketlere sunulan
tabloda dikkate alınmış ve sonuç bu şekilde oluşturulmuştur. IBNR testi ile kıyaslamanın
yapılması da tablo içinde yapılmakta olup şirketler sonuç sayfasındaki değerleri finansal
tablolarına IBNR olarak yansıtabilir. Bununla birlikte başta bahse konu maddelerde anlatılan
kısım olmak üzere muallak tazminat karşılığı hesaplaması aşağıda adım adım anlatılmıştır:
i. 2010/12 sayılı Genelgede belirtildiği şekilde büyük hasar eliminasyonu yapıldıktan
sonra homojen hale getirilmiş hasar tutarları AZMM tablosuna girilir ve brüt
AZMM tutarı bulunur.
ii. Brüt AZMM tutarına AZMM’ye konu olmayan dosya muallakları, elimine edilen
büyük hasarlar ve endirekt işler dahil edilir.
iii. Dosya muallakları ile madde (ii)’de bulunan tutar arasındaki fark bulunur.
iv. Yönetmeliğin 7 nci maddesinin altıncı fıkrasına göre (2010/12 sayılı Genelgenin
12 nci maddesi ile bu Genelgenin 3 üncü maddesinde yer alan açıklamalar
çerçevesinde) test IBNR’ı bulunur.
v. 5 inci maddede anlatıldığı şekilde test IBNR’ı ile madde (iii)’de bulunan tutar
kıyaslanarak nihai IBNR tutarı bulunur.
vi. Dosya muallaklarına madde (v)’de bulunan nihai IBNR tutarı ilave edilir ve bu
tutar finansal tablolara yansıtılır.
B. AZMM Hesaplama Tablosu Đçinde Yer Alan Açıklamalar
Madde 6
6. SGS aracılığıyla üçer aylık dönemler itibarıyla portala yüklenen AZMM hesaplama
tablosunun (mevcut durumda ismi Tablo 57 – Aktüeryal Zincir) doldurulmasında ilgili mevzuat
hükümleriyle beraber tablonun içinde bulunan açıklamaların da dikkate alınması gerekmektedir.
Söz konusu tablo ve içinde yer alan açıklamalar dikkate alınmaksızın tablonun doldurulması
halinde teknik karşılıklar mevzuata uygun hesaplanmamış kabul edilir.
C. Yönetmeliğin Geçici 3 üncü Maddesinin Uygulanması
Madde 7
7. IBNR testi de AZMM hesaplamalarının bir parçası kabul edilir.
Madde 8
8. Tüm hesaplamalar ve karşılaştırmalar %100 tutarlar üzerinden yapılır. Sonuçta
bulunan ve finansal tablolara yansıtılacak olan IBNR’ın (Şirketlere yüklenen tabloda sonuç
sayfasında bulunan tutarların) 2010 yılı için %80’i, 2011 yılı için %90’ı finansal tablolara
yansıtılabilir. 2012 yılından itibaren ise söz konusu tutarın %100’ü dikkate alınmalıdır. Ancak,
%100 yükümlülük seviyesini 2012 yılından önce uygulamak isteyen Şirketlerin önünde bir
engel bulunmamaktadır. Şirketlerin bu hususa ilişkin uygulaması finansal tablo dipnotlarında
gösterilir.
D. Şirketlerin Fazla Muallak Tazminat Karşılığı Ayırması
Madde 9
9. Hazine Müsteşarlığı tarafından hazırlanan tablo ile bulunan tutarlar ayrılması
gereken minimum karşılık tutarını belirtmektedir. Şirketlerin kullandıkları başka araçlar veya
yapacakları ileri aktüeryal çalışmalar sonucunda bulunan tutarlar şirketlerin gerçek durumunu
Hazine Müsteşarlığınca önerilen yöntemlerden daha iyi şekilde gösterdiği durumlarda, ayrılacak
karşılığın Hazine Müsteşarlığınca önerilen yöntemlere göre daha yüksek olması şartıyla,
şirketlerin bu tutarları finansal tablolarına yansıtmasında engel bulunmamaktadır. Ancak,
ayrılacak fazla karşılığın aktüeryal dayanağının olması gerekmektedir. Aktüeryal
hesaplamalardan kaynaklanmaksızın fazla karşılık ayrılması hususu teknik karşılıkların
mevzuata aykırı hesaplanması hallerinden sayılır. Fazla karşılık ayrılması hususundaki
uygulamaların branşlar itibarıyla finansal tabloların dipnotlarında gerekçeleriyle birlikte ayrıntılı
şekilde açıklanması gerekmektedir.
E. Net IBNR Tutarının Hesaplanması
Madde 10
1 atıf
10. Bilindiği üzere, çok sayıda reasürans anlaşması türü olup, sigorta şirketleri ile
reasürörler arasında yapılacak sözleşmelerin hükümlerine göre bu anlaşmalar da alt kırılımlara
ayrılmaktadır. Bu itibarla, şirketlerin hesaplanan brüt IBNR tutarlarını hangi esaslar
çerçevesinde nete çevireceği hususunun standartlaştırılması doğru bulunmamaktadır.
Dolayısıyla, 2010/12 sayılı Genelgenin 14 üncü maddesi gereği brüt tutarlar üzerinden
hesaplanan IBNR tutarından şirketin yürürlükte bulunan veya ilgili reasürans anlaşmaları
hükümlerine göre net tutara ulaşılmalıdır. Net tutarlara geçişte sözleşme hükümlerine uyum için
azami özen gösterilmelidir. Örneğin; bölüşmeli kot-par tretesi ödenen hasarlar üzerinden
olup, sözleşmeye göre muallaklarda reasürör payı yılsonu itibariyle yok ise sene sonundan
itibaren tahmin edilen hasar tutarında reasürör payı sıfır olarak alınmalıdır. Sonraki yıllarda aynı
reasürans korumasının satın alınabileceği varsayımı ile karşılık ayrılması doğru
bulunmamaktadır.
Madde 11
11. Net tutarların hesaplanmasında, hesaplama yapılırken %100 devredilen işler
(fronting) ile ihtiyari işler de dahil edilmelidir.
Madde 12
12. Net IBNR tutarının hesaplanmasında kullanılan esasların, varsayımların ve yapılan
hesaplamaların finansal tablo dipnotlarında açık ve detaylı bir şekilde açıklanması zorunludur.
F. Büyük Hasarlar
Madde 13
1 atıf
13. Birden fazla dönemde muallakta kalan dosyalar için büyük hasarların
belirlenmesinde 2010/12 sayılı Genelgenin 8 inci maddesinde açıklanan yönteme alternatif
olarak; dosyanın muallakta kaldığı her bir dönem için gerçekleşen hasar tutarları
(muallak+ödenen) hesaplanıp, bu tutarlardan en büyüğünün büyük hasar elemesine tabi
tutulması yöntemi de uygulanabilir. Bu durumda, bir dosya büyük hasar olarak dikkate alınırsa
bu dosyaya ilişkin tüm dönemlerdeki ödenen tazminat, muallak tazminat ile rücu, sovtaj ve
benzeri gelirlere ilişkin tutar ve sayılar tablodan silinmelidir.
Madde 14
14. Şirketlere gönderilen Büyük Hasar Dosyası bir çalışma dosyası olarak gönderilmiş
olup, bu dosyanın her dönem sonunda AZMM tablosu ile birlikte SGS portalına yüklenmesi
zorunluluğu bulunmamaktadır. Şirketlerin Hazine Müsteşarlığınca gönderilen tabloyu baz alarak
aynı mantık çerçevesinde şirket içinde program kurdurmaları mümkündür. Ancak, büyük hasar
elemesine yönelik yapılan her çalışmanın saklanması ve talep edildiğinde Hazine Müsteşarlığına
verilmesi gerekmektedir.
Madde 15
15. Şirketler branşlar itibarıyla büyük hasar elemesi yapıp yapmamakta serbesttir. Ancak
bir branşta bir defa büyük hasar elemesi yapan şirketin en az sekiz dönem büyük hasar elemesi
yapması gerekmektedir. Büyük hasar elemesi uygulaması ve sonuçları finansal tablo
dipnotlarında açıklanmak zorundadır.
G. Kara Araçları Sorumluluk Branşında Hesaplamaların Alt Branşlarda Yapılması
Madde 16
16. Bilindiği üzere, AZMM hesaplamalarının ana branşlarda yapılması aktüeryal açıdan
bir alt branşın bir diğerinin hasar karakteristiğinden etkilenmesi sonucunu doğurabilmektedir.
Özellikle kara araçları sorumluluk ana branşı altında yer alan 715 zorunlu trafik ve 716 motorlu
kara taşıtları ihtiyari mali sorumluluk branşlarında bu durum şirket bilançolarını olumsuz yönde
etkileyebilecektir. Bu nedenle bu iki branşın ayrı hesaplanması, 714 zorunlu karayolu
taşımacılık mali sorumluluk branşının ise 715 zorunlu trafik branşı ile birlikte hesaplanması
gerekmektedir.
H. Yeni Kurulan Şirketler ve Faaliyete Yeni Başlanan Branşlar
Madde 17
17. Yeni faaliyete başlanan branşlarda faaliyete başlandığı tarihten itibaren beş yıl
boyunca şirket aktüeri tarafından yapılan hesaplamalara göre IBNR ile muallak tazminat
karşılığı yeterlilik farkı hesaplanır. Beş yıllık (20 dönemlik) istatistiğe sahip şirketler AZMM
hesabı yapmak zorundadır. Yeni kurulan şirketler faaliyette bulundukları tüm branşlar için bu
hükümlere tabidir.
Madde 18
18. Yeni faaliyete başlanan branşlarda Muallak Yeterlilik Tablosu düzenlenir. Eksik
karşılık ayrılması durumunda tablo sonucuna göre ilave karşılık ayrılır. Yapılan hesaplamalar
finansal tablo dipnotlarında açıklanır.
Madde 19
19. Muallak Yeterlilik Tablosuna göre eksiklik bulunmadığı halde Hazine Müsteşarlığı
tarafından yapılan denetim ve gözetim faaliyetleri kapsamında şirketin eksik karşılık ayırdığının
tespit edildiği durumlarda Hazine Müsteşarlığı ilgili branşlarda ayrılan karşılık tutarının
artırılmasını talep eder.
Đ. Dosya Açılışında Karşılık Ayrılması
Madde 20
20. Bilindiği üzere, Sigorta ve Reasürans ile Emeklilik Şirketlerinin Teknik
Karşılıklarına ve Bu Karşılıkların Yatırılacağı Varlıklara Đlişkin Yönetmelikte Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 14 üncü maddesi “şirketler ilk hasar ihbarı ile birlikte, muallak
tazminat tutarları hesaben kesin olarak tespit edilmemiş ise, branşlar itibariyle ayırmış oldukları
muallak tazminat tutarlarının son beş yıllık istatistiklere dayanan aktüeryal hesaplama sonuçları
üzerinden muallak tazminat tutarlarını tahakkuk ettirerek dosya açarlar ve elde edilen bilgilere
bağlı olarak her hesap dönemi sonu itibarıyla güncelleyerek yeterli miktarda karşılık ayrılmamış
dosyalar için ilave karşılık ayırır veya fazla ayrılan karşılıklar için indirim yaparlar.” hükmünü
amirdir. Ancak, sektörden alınan sorulardan bu hükmün her dönem itibarıyla branş bazında
ortalama tazminat karşılığı hesaplanacağı ve bu karşılığın dosya açılışında kullanılacağı
şeklinde anlaşıldığı görülmektedir. Ancak, bu şekilde uygulama ayrılan muallak tazminat
karşılığının gerçek durumu yansıtması ilkesine aykırılık arz etmektedir. Örneğin; aynı şekilde
kaza ihbarı yapılan Mercedes marka bir otomobil ile Şahin marka bir otomobilin yedek parça
fiyatları ve onarım giderleri farklılık göstermektedir. Dolayısıyla, doğru olan şirketin hasarın
niteliğine göre benzer hasarları gruplandırması ve geçmiş yıllardaki gerçekleşmelere göre
karşılık ayırmasıdır.
J. Rücu ve Sovtaj Gelirlerine Đlişkin Muhasebe Kayıtları
Madde 21
21. Rücu ve sovtaj gelirlerinin işleyişine ilişkin olarak aşağıda yer alan hesaplar
açılmıştır.
120091
120092
121091
121092
220091
220092
221091
221092
605051
605052
626051
626052
Rücu ve Sovtaj Yoluyla Tahsil Edilecek Alacaklar (Brüt)
Rücu ve Sovtaj Yoluyla Tahsil Edilecek Alacaklar (Reasürör Payı)
Rücu ve Sovtaj Faaliyetlerinden Alacaklar Karşılığı (Brüt)
Rücu ve Sovtaj Faaliyetlerinden Alacaklar Karşılığı (Reasürör Payı)
Rücu ve Sovtaj Yoluyla Tahsil Edilecek Alacaklar (Brüt)
Rücu ve Sovtaj Yoluyla Tahsil Edilecek Alacaklar (Reasürör Payı)
Rücu ve Sovtaj Faaliyetlerinden Alacaklar Karşılığı (Brüt)
Rücu ve Sovtaj Faaliyetlerinden Alacaklar Karşılığı (Reasürör Payı)
Rücu ve Sovtaj Faaliyetlerinden Alacaklar Karşılığı (Brüt) (-)
Rücu ve Sovtaj Faaliyetlerinden Alacaklar Reasürör Payı (+)
Rücu Faaliyetlerinden Alacaklar Karşılığı (Brüt) (-)
Rücu Faaliyetlerinden Alacaklar Karşılığı Reasürör Payı (+)
Ayrıca; alt branşlar için
Rücu ve Sovtaj Faaliyetlerinden Alacaklar Karşılığı Brüt (-)
Rücu ve Sovtaj Faaliyetlerinden Alacaklar Karşılığı Reasürör Payı (+)
......
701.01.6.5.1
701.01.6.5.2
.
Diğer taraftan, 120.09 ve 220.09 numaralı hesaplar şüpheli hale gelmiş olan rücu ve
sovtaj gelirleri için kullanılmayacak olup, söz konusu hesaplar 128 ve 129 ile 680022 numaralı
hesapların altında takip edilecektir.
Ayrıca, mülga Yönetmelik hükümleri çerçevesinde rücu ve sovtaj ile ilgili hesaplanan
muhtemel gelir karşılıkları mevcut düzenleme içerisinde yer almadığından, önceki dönem
hesaplanan (31.12.2009) ve cari dönemde devir kaydıyla 2010 yılına aktarılan kısmın “Konusu
Kalmayan Karşılıklar” hesabı içerisinde takip edilmesi gerekmektedir.
K. Finansal Tabloların Doğruluğu ve Kişilerin Sorumluluğu
Madde 22
1 atıf
22. Bilindiği üzere, 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 18 inci maddesi ile 4632 sayılı
Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununun 11 inci maddesine dayanılarak
hazırlanan ve 14.07.2007 tarih ve 26582 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sigorta ve Reasürans
Şirketleri ile Emeklilik Şirketlerinin Finansal Raporlamaları Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı
maddesinin birinci fıkrasında, bilanço, “şirketlerin belirli bir tarihteki iktisadi ve mali durumunu
yansıtan, varlıklarını, borçlarını ve özsermayelerini, aktif ve pasif hesaplar şeklinde gerçeğe
uygun ve doğru bir biçimde gösteren tablo” olarak tanımlanmaktadır. Bu tanıma göre, muallak
tazminat karşılığının bilançoya gerçek durumu gösterir şekilde yansıtılmış olması gerekmektedir.
Diğer taraftan, 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 35 inci maddesinin onaltıncı fıkrası
“Bu Kanunun 16 ncı maddesinin birinci fıkrasına aykırı olarak yeteri kadar karşılık
ayırmayanlar ile iki ilâ yedinci fıkralarına aykırı olarak teknik karşılık ayıranlar ve sekizinci
fıkrasına aykırı olarak reasürör payını belirleyenler; 17 nci maddesinin birinci ve ikinci
fıkrasına aykırı olarak teminat, dördüncü fıkrasına aykırı olarak minimum garanti fonu tesis
edenler ile beşinci fıkra uyarınca teminatlardan ödeme yapmayanlar adlî para cezası ile
cezalandırılır. Ancak, adlî para cezasının miktarı, yerine getirilmeyen yükümlülüğün veya
yükümlülük eksik olarak yerine getirilmiş ise eksik kalan miktarın yüzde onundan az olamaz.”
hükmünü amirdir.
Ayrıca, 15 Ağustos 2007 tarih ve 26614 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe
giren Aktüerler Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin beşinci fıkrasında “aktüerin şirket, diğer
kurum ve kuruluşlar veya ilgili kişilerin hak ve menfaatlerini olumsuz yönde etkileyecek
faaliyetlerde bulunduğunun; aktüeryal prensipleri gözetmeden veya bu prensiplere açıkça aykırı
olarak tarife ve teknik esaslar hazırlayarak şirketlerin malî bünyelerini olumsuz yönde
etkileyecek işlemler yaptığının veya mevzuata aykırı hareket ettiğinin tespiti” aktüerin sicilden
silinmesi hallerinden birisi olarak sayılmıştır.
Bu çerçevede, teknik karşılıkların şirketin gerçek durumunu yansıtacak şekilde
ayrılmasında diğer ilgili kişilerle birlikte aktüerlerin de önemli bir rolü ve sorumluluğu
bulunmaktadır.
Bu çerçevede, hasar dosyalarına ilişkin manipülasyonların önlenmesine yönelik olarak,
diğer kontrol ve denetimlerin yanı sıra, şirketlerce üçer aylık dönemler itibarıyla doldurularak
Sigortacılık Gözetim Sistemine (SGS) yüklenen ödenen ve muallak hasarlara ilişkin tablolar ile
net IBNR hesabında şirket performansı Hazine Müsteşarlığınca kontrol edilecek olup, yukarıdaki
mevzuat hükümlerine aykırı davrandığı tespit edilen kişiler için ilgili ceza hükümleri
uygulanacaktır.
L. Davalık Dosyalar
Bilindiği üzere, Sigorta ve Reasürans ile Emeklilik Şirketlerinin Teknik Karşılıklarına ve
Bu Karşılıkların Yatırılacağı Varlıklara Đlişkin Yönetmeliğin 7 nci maddesinin yirminci fıkrası
“Kazanma ve kaybetme ihtimali değerlendirilmeksizin, dava aşamasında olan hasarlar
için muallak tazminat karşılık rakamı olarak öncelikle dava değeri esas alınır. Ancak, sigortalı
tarafından talep edilen gecikme faizi, mahkeme masrafı ve avukatlık ücreti gibi masraf kalemleri
haricindeki tazminatın sigorta sözleşmesi teminat limitlerini aşması durumunda, şirketler aşan
kısmı muallak tazminat tutarlarından indirmelidir. Dava değerine rağmen bilirkişi raporu veya
bilirkişi atanana kadar eksperin hazırlamış olduğu rapor, fatura gibi kesin kanıtlara dayanılarak
tespit edilen tazminat tutarına dönem sonuna kadar işlemiş gecikme faizi, avukatlık ücreti gibi
masrafları da ilave ederek muallak tazminat karşılık tutarı belirlenir.” hükmünü amirdir.
Ancak, pilot veya öncü nitelikli davalarda sıkça görüldüğü gibi, karşı taraf fazlaya ilişkin
haklarını saklı tutarak düşük bedellerden dava açabilmektedir. Karşı taraf davasını sigortacının
elindeki belgelere göre daha düşük bedelden açmış olsa bile, daha başlangıçta eldeki belgeler
yönünden bunun daha yüksek olduğunun sigortacı açısından bilinebilir olduğu durumlarda veya
davanın ilerleyen aşamalarında bilirkişi veya eksper raporları ile daha yüksek bedele
hükmedilebileceği görülen davalarda sigortacı tarafından ayrılacak karşılık dava değerini değil,
bu bilgilere dayalı daha yüksek bedeli esas almalı ve buna iliştirilecek faiz ve masraftan muallak
karşılık ayrılmalıdır.
M. Finansal Tabloların Yayınlanması
Madde 23
23. Mevzuatta yapılan değişikliklere uyum sağlanmasının belli bir emek ve zaman alacak
olması ve hatalı finansal tablo yayınlanmasının önüne geçilebilmesi için 30.09.2010 tarihli
finansal raporların SGS portalına yüklenme süresi 12.11.2010 tarihine ertelenmiştir.