Bireysel Kredilerle Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliğinin Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Genelge (2015/20)

Hazine Müsteşarlığından: 22/06/2015 BİREYSEL KREDİLERLE BAĞLANTILI SİGORTALAR UYGULAMA ESASLARI YÖNETMELİĞİNİN BAZI MADDELERİNİN UYGULANMASI HAKKINDA GENELGE (2015/ 20) Bilindiği gibi, Bireysel Kredilerle Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliği 13/3/2015 tarihli ve 29294 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanmıştır. Söz konusu Yönetmeliğin bazı maddelerinin uygulanmasında aşağıdaki hususlar dikkate alınacaktır.

1. (25/11/2015 tarih ve 2015/44 sayılı Genelge ile değiştirilmiştir.) “Zorunlu sigortalar” başlıklı 5 inci madde kapsamında; a) Kredi kuruluşları tarafından kullandırılan konut kredileri ile bağlantılı olarak yaptırılması gereken zorunlu deprem sigortası, kredi kullanan tarafından yaptırılmamış ise kredi kuruluşu tarafından sigortalıya bilgi verilerek yapılır. Kredi süresince, kredi kullanan tarafından yenileme yapılmaması durumunda, kredi kuruluşu tarafından sigortalıya bilgi verilerek ilgili poliçenin yenilemesi gerçekleştirilir. b) Zorunlu Deprem Sigortasının varlığına ilişkin kontrol, Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) tarafından sigorta şirketlerine ve kredi kuruluşlarına çevrimiçi olarak sunulan web servis kullanılarak gerçekleştirilir. Sigorta şirketleri ve kredi kuruluşlarının konuyla ilgili olarak DASK ile irtibata geçmeleri gerekmektedir.

2. (25/11/2015 tarih ve 2015/44 sayılı Genelge ile değiştirilmiştir.) “Bilgilendirme yükümlülüğü” başlıklı 7 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları kapsamında; a) Kredi ile bağlantılı sigortalar konusunda kredi kuruluşu tarafından kredi kullanana teklif edilen sigortaya ilişkin bilgi verilmesi gerekir. Söz konusu bilgilendirmede, kredi kuruluşu tarafından sunulan her sigorta için ayrı veya birlikte olmak üzere veya kredi türüne göre, Ek1’de yer alan “Bilgi Formu Örnek Şablonu” nda belirtilen asgari bilgileri içerecek şekilde hazırlanan ve en az 12’lik puntolarla yazılan bilgi formu kullanılır. İstenildiği takdirde, Bilgi Formunda kredi kuruluşunun logosu kullanılabilir. Bilgi Formlarının “Kredi ile bağlantılı sigortalar ve asgari teminatları” başlıklı bölümünde, sigortanın genel amacına ilişkin bir açıklamaya yer verilmesi koşuluyla, verilen teminatların sadece ismen belirtilmesi ve teminatlar hakkında ayrıntılı bilgiye ulaşılabilecek internet sayfalarına ilişkin bilginin yer alması yeterlidir. “Prim bilgileri” bölümünde yer alan, prim teklif tutarı kısmı kredi kuruluşunun isteğine bağlı olarak doldurulacaktır. Bilgi formu, iki örnek olarak düzenlenir ve kredi kullanan tarafından imzalanır. İmzalı formun bir örneği kredi kullanana verilir, diğeri kredi kuruluşu veya sigorta şirketi tarafından fiziki ortamda veya elektronik ortamda saklanır. b) Kişilerin fiziki olarak karşı karşıya gelmesinin söz konusu olmadığı hallerde veya kişiler fiziki olarak karşı karşıya gelmiş olsa dahi formun tesliminin elektronik ortamda yapılmasının taraflarca tercih edilmesi veya işlemlerin elektronik ortamda yapılması gibi işin mahiyetinin gerektirdiği durumlarda bilgi formunun imza karşılığı verilmesi şartı aranmaz. Bu durumlarda, bilgi formunun kredi kullanan tarafından makul bir süre incelenmesine elverecek şekilde kaydedilmesini ve değiştirilmeden kopyalanmasını sağlayan ve bilgi formuna aynen ulaşılmasına imkân veren kısa mesaj, elektronik posta, internet, CD, DVD, hafıza kartı gibi kredi kullananın erişimini mümkün kılan benzeri araçlarla bilgi formu verilir. Söz konusu yöntemlerin kullanılması halinde bilgi formunun kişiye iletildiğini gösterir bilginin kredi kuruluşu tarafından kayıt altına alınması gerekir. c) Sigorta sözleşmesinin çağrı merkezi aracılığıyla kurulması halinde Bilgi Formu Örnek Şablonunun 1.2, 1.3, 1.5, 2.1, 2.5, 2.6 maddelerinde yer alan bilgilerin bu ortamda verilmesi yeterlidir. Ancak, bu maddenin (b) bendinde belirtilen yöntemlerle kredi kullanana bilgi formunun verilmesi gerekir.

3. (25/11/2015 tarih ve 2015/44 sayılı Genelge ile değiştirilmiştir.) “Katılım sertifikası veya poliçenin verilmesi” başlıklı 8 inci madde ile “Katılım sertifikası ve poliçenin içeriği” başlıklı 9 uncu madde kapsamında; a) Kredi kuruluşunun aracı olduğu kredi bağlantılı hayat ve ferdi kaza sigortalarında Ek2’de yer alan “Katılım Sertifikası/Poliçe Örnek Şablonu” nda, konut sigortalarında ise Ek-3’te yer alan “Poliçe Örnek Şablonu” nda belirtilen asgari bilgileri içerecek şekilde hazırlanan ve en az 12’lik puntolarla yazılan katılım sertifikası/poliçe kullanılır. Katılım sertifikası/poliçe iki örnek olarak düzenlenir ve kredi kullanan tarafından imzalanır. İmzalı nüshanın bir örneği kredi kullanana verilir, diğeri kredi kuruluşu veya sigorta şirketi tarafından fiziki ortamda veya elektronik ortamda saklanır. b) Kişilerin fiziki olarak karşı karşıya gelmesinin söz konusu olmadığı hallerde veya kişiler fiziki olarak karşı karşıya gelmiş olsa dahi sözleşme tesliminin elektronik ortamda yapılmasının taraflarca tercih edilmesi veya işlemlerin elektronik ortamda yapılması gibi işin mahiyetinin gerektirdiği durumlarda katılım sertifikasının/poliçenin imza karşılığı verilmesi şartı aranmaz. Bu durumlarda, katılım sertifikasının/poliçenin kaydedilmesini ve değiştirilmeden kopyalanmasını sağlayan ve katılım sertifikasına/poliçeye aynen ulaşılmasına imkân veren kısa mesaj, elektronik posta, internet, CD, DVD, hafıza kartı gibi kredi kullananın erişimini mümkün kılan benzeri araçlarla katılım sertifikası/poliçe verilir. Söz konusu yöntemlerin kullanılması halinde katılım sertifikasının/poliçenin kişiye iletildiğini gösterir bilginin kredi kuruluşu tarafından kayıt altına alınması gerekir. c) Konut sigortası poliçelerinde, risklerin çeşitlilik göstermesi ve her risk için istenecek belgelerin farklılaşabilmesi nedeniyle, hasar durumunda istenen belgelerin ayrı ayrı yazılması yerine her hasar durumunda istenen ortak belgeler poliçede belirtilebilir. Bu yolun tercih edilmesi durumunda, risk özelinde gerekli olan belgeler için poliçede çağrı merkezine, sigorta şirketinin internet adresine veya kişinin erişimini mümkün kılan diğer yöntemlere yönlendirme yapılması gerekmektedir.

4. Bilgi Formu, katılım sertifikası/poliçe ve özel şartlarda aşağıda yer alan ifadeye yer verilir: “Sigorta kapsamına girecek veya giren kişiler, ilgili belgeleri imzalamakla risk değerlendirmesi yapılabilmesi ve tazminat başvurularının sonuçlandırılabilmesi amacıyla sağlık bilgilerinin, sigortalılık kayıtlarının ve diğer bilgilerin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden (SBGM), Sosyal Güvenlik Kurumundan, Sağlık Bakanlığından, sağlık kurum ve kuruluşlarından ve sigorta şirketlerinden edinilmesine ve şirket nezdindeki bahse konu bilgi ve kayıtların SBGM, sigorta şirketleri ve ilgili mevzuatta yetkilendirilen merciler ile paylaşılmasına rıza göstermiş sayılır.” 4/A. (25/11/2015 tarih ve 2015/44 sayılı Genelge ile eklenmiştir.) “Teminat tutarı ve sigorta süresi” başlıklı 10 uncu maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları kapsamında; a) Yenilemeli şekilde akdedilen sigortalarda, kredi vadesinin tam aya denk gelmediği durumlarda sigorta süresi, kredi sonlandığında prim iadesi yapılmak kaydıyla, tam aya yuvarlanacak şekilde belirlenebilir (1 yıl 10 gün için 1 yıl 1 ay, 3 ay 20 gün için 4 ay gibi). b) Kredi borcunun belirlenen vadeden önce geri ödenmesi veya kredi borç yapısında değişiklik olması durumlarında sigorta sözleşmesi sonlandırılır. Ancak en geç bu işlemlerin gerçekleştiği anda tüketicinin kredi veren tarafından ayrıca bilgilendirilmesi ve açık onayının alınması koşuluyla poliçe mevcut koşullarıyla devam ettirilebilir veya kredi borç yapısında gerçekleştirilen değişikliğe göre mevcut sigorta poliçesi teminat tutarları ve sigorta süresi yeniden düzenlenebilir. Bu kapsamda, Bilgi Formlarında “kredi borcunun belirlenen vadeden önce geri ödenmesi veya kredi borç yapısında değişiklik olması durumlarında, kredi kuruluşu tarafından gerçekleştirilecek işlem hakkında” kredi kullananın bilgilendirilmesi gerekmektedir. Ayrıca, bahse konu durumun ortaya çıkması halinde Bilgi Formunda belirlenen kural dâhilinde işlem yapılır ve kişiye işlem hakkında elektronik ortamda veya kişinin erişimini mümkün kılan diğer yöntemlerle bilgilendirme yapılır. 4/B. (25/11/2015 tarih ve 2015/44 sayılı Genelge ile eklenmiştir.) Yönetmeliğin “Yeni poliçe ibrazı, prim hesabı ve iadesi” başlıklı 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları kapsamında; kredi kuruluşunun aracı olduğu kredi bağlantılı sigortalarda, kredi kullanan, kredi kuruluşu tarafından talep edilen teminat ile süre şartlarını sağlayan ve dain-i mürtehini kredi kuruluşu olan yeni bir sigorta poliçesini kredi kuruluşuna ibraz edebilir. Bu durumda, kredi kullanandan “teminat, süre ve dain-i mürtehin kaydı” dışında ilave bir koşul talep edilemez. Bu durumda prim iadesine ilişkin hususlar Yönetmelik hükümlerine tabidir.

5. “Yenileme ve bildirim” başlıklı 12 nci maddenin; a) İkinci, üçüncü ve beşinci fıkraları kapsamında kredi kuruluşunun gerçekleştirmesi gereken bildirimlerin bilgi formunda belirtilen yöntem kullanılarak bir kez yapılması yeterlidir. b) Sigorta sözleşmesine kredi kuruluşunun aracılık etmediği durumlarda, mevcut olması halinde kredi kullananın yenilemeye ilişkin taahhüdü kapsamında, kredi kuruluşunca akdedilen yeni sözleşme için de Yönetmeliğin 12 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca işlem tesis edilir.

6. (25/11/2015 tarih ve 2015/44 sayılı Genelge ile değiştirilmiştir.) “İyi niyet” başlıklı 13 üncü maddenin ikinci fıkrası kapsamında; a) Kredi ile bağlantılı hayat ve ferdi kaza sigortalarında, varsa şirketin risk kabul politikası kapsamında belirlenen, sigortaya kabul yaşı ve muafiyetler gibi yenileme kriterleri kredi vadesi boyunca kredi kullanan aleyhine değiştirilemez. Aksi halde oluşacak zararlardan sigorta şirketi sorumlu olur. Sigorta şirketinin yenilemeye ilişkin herhangi bir taahhüdünün bulunmaması durumunda ise keyfiyet bilgi formunda açıklanır. b) Risk değerlendirmesi için sağlık beyanı istenilmesi durumunda; sigortalı tarafından cevaplanması talep edilen hususların, sigortalının “evet/hayır” gibi alternatifli beyanda bulunmasına imkân sağlayacak şekilde açık ifadeler kullanılarak sorulması gerekir. Sağlık beyanında yer alan sorulara sigortalı tarafından verilen sözlü cevapların elektronik ortamda kaydedilerek sigortalının imzasının alınması da mümkündür. Kimlik teyidine ilişkin güvenlik adımlarının yerine getirilmesi kaydıyla, elektronik ortamda sağlık beyanı alınabilir. Poliçe ve katılım sertifikalarında belirtilmek kaydıyla, hayat sigortalarında belli hastalıklar/rahatsızlıklar için muafiyet getirilebilir. Bu durumda sadece teminat kapsamında yer alan hastalıklar/rahatsızlıklar için soru sorulması gerekir. 6/A. (25/11/2015 tarih ve 2015/44 sayılı Genelge ile eklenmiştir.) “Rehin” başlıklı 14 üncü maddenin birinci fıkrası kapsamında; dain-i mürtehin kaydı bulunan sigorta poliçelerine yönelik fesih, iptal, teminat içeriklerinin değiştirilmesi ve iştira edilmesi gibi talepler, ekli tabloda yer alan bilgileri içerecek şekilde elektronik ortamda veya benzeri araçlarla dain-i mürtehine iletilir. Mevcut sözleşme dain-i mürtehinin konuya ilişkin bilgilendirilmesinden itibaren 3 iş günü daha geçerli olur. Söz konusu sürenin dolmasından sonra sigorta ettirenin talebine göre işlem yapılır. 6/B. (25/11/2015 tarih ve 2015/44 sayılı Genelge ile eklenmiştir.) Bireysel kredi niteliğinde olmayan; tarımsal, ticari vb. kredilerle bağlantılı olarak yapılan sigortalar, Bireysel Kredilerle Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliği kapsamında değerlendirilmemektedir. Ancak, söz konusu sigortalar sigortacılık mevzuatının ilgili diğer kısımlarına tabidir.

7. Anılan Yönetmelik kapsamında sigorta sözleşmesi akdedecekler, gerekli organizasyon ve teknik altyapıları hakkında Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren 6 ay içinde Hazine Müsteşarlığına bilgi vermek zorundadır.

8. (25/11/2015 tarih ve 2015/44 sayılı Genelge ile değiştirilmiştir.) Müsteşarlığımızca düzenlenen; - 27/04/2009 tarih ve 2009/4 sayılı Genelge, - 27/10/2010 tarih ve 2010/39 sayılı Sektör Duyurusu, - 09/04/2012 tarih ve 2012/5 sayılı Sektör Duyurusu, - 21/01/2014 tarih ve 2014/2 sayılı Sektör Duyurusu, - 25/08/2014 tarih ve 2014/18 sayılı Sektör Duyurusu, yürürlükten kaldırılmıştır.

9. Bu Genelge 13/09/2015 tarihinde yürürlüğe girer.

EKLER: - Kredi Kuruluşu Bilgilendirme Tablosu