Metin
3 atıf
Hazine Müsteşarlığından 15/07/2016
SİGORTA ACENTELERİ YÖNETMELİĞİNİN UYGULANMASINA İLİŞKİN
GENELGE ( 2016/27 )
Bilindiği üzere, 5684 sayılı Sigortacılık Kanununa dayanılarak çıkarılan “Sigorta
Acenteleri Yönetmeliği” (Yönetmelik) 22.04.2014 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Söz konusu
Yönetmelik ile ilgili olarak açıklanmasında fayda görülen hususlar aşağıda yer almaktadır.
1. Uygunluk belgesinin alınması ve Levhaya kayıt ile ilgili hususlar
1.1. Uygunluk belgesinin alınması ile Levha kaydına ilişkin başvurular Türkiye Odalar
ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından görevlendirilmiş olan Odalara yapılmaktadır.
Başvurularda TOBB tarafından istenilen bilgi ve belgeler aranmaktadır.
1.2. Yapılan başvurulara ilişkin tüm bilgi ve belgeler ilgili Odaya verilecektir.
Başvurularda Odanın tereddüte düşmesi durumunda (öğrenim düzeyi, mesleki deneyim vb.),
mevcut bilgi ve belgelerin öncelikle ilgili Oda tarafından incelenmesi ve sonuçlandırılması,
Odanın karar verememesi halinde ise incelenmek üzere TOBB'a gönderilmesi gerekmektedir.
Bu kapsamdaki hususlar TOBB tarafından incelenerek sonuçlandırılacaktır. Tereddütlerin
TOBB tarafından da giderilememesi halinde, ilke ve politika belirlenmesine yönelik işlem
tesis edilmesi gereken genel nitelikli konularda TOBB tarafından Müsteşarlığımızdan görüş
alınması da mümkündür. Bu itibarla, giderilemeyen tereddütlü durumlar dışında, yalnızca
belgeleri tamamlanmış ve mevzuatta aranan şartları taşıyan başvurular TOBB tarafından
Müsteşarlığımıza iletilecektir.
1.3. Odalara yapılan tüm başvurularda ilgililerin adli sicil belgesinde herhangi bir
kaydın bulunması durumunda, konu hakkındaki bilgi ve belgelerin ilgili Oda tarafından
TOBB'a gönderilmesi gerekmektedir. Bu kapsamdaki hususlar TOBB tarafından incelenerek
sonuçlandırılacaktır.
1.4. Başvuruların değerlendirilmesi amacıyla ilgililer tarafından Müsteşarlığımıza
iletilen münferit bilgi ve belgeler değerlendirmeye alınmayacaktır.
2. Kanunun 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca acentelik faaliyeti
yapacak olan bankalar ile özel kanunla kurulmuş ve kendisine sigorta acenteliği yapma
yetkisi tanınan kurumlar
2.1. Kanunun 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca sigorta acenteliği
faaliyetinde bulunacak olan bankalar; 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 3 üncü maddesinde
tanımlanan mevduat bankaları ve katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarıdır. Bu
kapsamda yer alan bankalar için Levha kayıt şartı bulunmamaktadır.
2.2. Kanunun 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan özel kanunla kurulmuş ve
kendisine sigorta acenteliği yapma yetkisi tanınan kurum/kuruluşlar; kuruluş kanunuyla bizzat
sigorta acenteliği yapma yetkisi tanınan kurum/kuruluşlardır. Bu kurum/kuruluşlar için Levha
kayıt şartı bulunmamaktadır. Bu kapsamda yer alan kurum/kuruluşlardan bazıları şunlardır;
1581 sayılı Kanun kapsamında Tarım Kredi Kooperatifleri ve Bölge Birlikleri, 6964 sayılı
Kanun kapsamında Ziraat Odaları, 6475 sayılı Kanun kapsamında Posta ve Telgraf Teşkilatı
Anonim Şirketi,
3, Vakıf, dernek, kooperatif, birlik vb. kurum/kuruluşlar
3.1. Vakıf, dernek, kooperatif, birlik vb. kurum/kuruluşların sigorta acenteliği
faaliyetinde bulunulabilmesini teminen ayrı bir tüzel kişi sigorta acentesi (A.Ş, , tü. vik
kurması gerekmektedir. Kendi bünyelerinde kurmuş oldukları iktisadi işletme, Br, ğ
getirdiği hükme uygun değildir. Kurulacak olan acentede, Yönetmeliğin 5 inci maddesinde
belirtilen şartlar aranacaktır.
3.2. Durumu yukarıda bahsedilen hükme uygun olmayanların Yönetmeliğin Geçici 1
inci maddesi uyarınca en geç 22.10.2014 tarihine kadar durumlarını Yönetmeliğe uygun hale
getirmeleri gerekmektedir.
4. Öğrenim düzeyi ve asgari mesleki deneyim sürelerine (Ek:1) ilişkin açıklamalar
4.1. Sigorta acentelerinde geçirilen mesleki deneyime ilişkin sürelerin hesabında Sigorta
Acenteleri İcra Komitesi tarafından belirlenen belgeler esas alınır.
4,2, Kanunun 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca acentelik faaliyeti yapacak
olan bankalar, özel kanunla kurulmuş ve kendisine sigorta acenteliği yapma yetkisi tanınan
kurumlar ile 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu
uyarınca sigorta acenteliği yapma yetkisi tanınan finansal kiralama ve finansman şirketleri
için mesleki deneyim süresinin hesabında teknik personel eğitimi sertifikasının alındığı/teknik
personel yeterlilik sınavının kazanıldığı tarih esas alınacaktır. Bunun yanı sıra, bu deneyim
sürelerinin tevsik edilmesi için mesleki deneyim süresinin geçirildiği kurum/kuruluşlardan
alınacak görev tanımını (unvan, yetki ve sorumlulukları) gösteren ayrıntılı bilgi ve belgeler ile
gerektiğinde TOBB tarafından istenilen bilgi ve belgeler aranacaktır.
4.3. Bunun dışında kalan sigortacılıkla ilgili kurum veya kuruluşlardaki mesleki
deneyim sürelerinin tevsik edilmesi için mesleki deneyim süresinin geçirildiği
kurum/kuruluşlardan alınacak görev tanımını (unvan, yetki ve sorumlulukları) gösteren
ayrıntılı bilgi ve belgeler ile gerektiğinde TOBB tarafından istenilen bilgi ve belgeler
aranacaktır. Sigortacılıkla ilgili kurum veya kuruluşların meslekle ilgili bölümleri; yangın,
mühendislik, reasürans gibi teknik birimlerdir. İdari ve mali işlerle ilgili birimler bu kapsamda
değerlendirilmez.
4.4. Bireysel emeklilik mevzuatı çerçevesinde aracılık yapma yetkisine sahip kişiler,
SEGEM tarafından yapılacak teknik personel yeterlilik sınavını kazanmaları halinde teknik
personel olarak kabul edilir. Gerçek kişi sigorta acentesi veya tüzel kişi sigorta acentesi
müdürü olmak için gereken asgari mesleki deneyim süresinin hesabında, bireysel emeklilik
aracılığında geçirilen süreler de dikkate alınır.
4.5. Sigortacılıkla ilgili bölümler; sigortacılık, bankacılık ve sigortacılık, risk yönetimi
ve aktüerya bölümleridir. Bahsedilen bölümler dışında kalan ve Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığı tarafından sigortacılık bölümüne eşdeğer/denk görülen bölümler de bu kapsamda
değerlendirilir. Yurtdışındaki öğrenim düzeylerinin de Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından
alınacak denklik belgesi ile belgelendirilmesi gerekmektedir.
4.6. Müfredatında sigortacılıkla ilgili konulara yer verilen lise dengi mesleki ve teknik
eğitim okulları, sigortacılık branş bölümleri olan okullardır.
4.7, Kamu istihdam programları kapsamında teknik personele ilişkin mesleki deneyim
süresinin değerlendirilebilmesi için ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından yürütülen
meslek edindirme faaliyetleri kapsamındaki teknik personel kurs ve stajının başarıyla
tamamlanması gerekmektedir. Kamu istihdam programının başarıyla tamamlandığına ilişkin
bilgi ve belgeler, başvuru esnasında ilgili Oda tarafından incelenecektir.
4.8. Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce, gerçek kişi sigorta acentesi ve/veya
tüzel kişi sigorta acentesinde müdür olarak Levha kaydı bulunup da hakkında meslekten
çıkarma kararı verilmesi dışındaki sebeplerle Levha kaydı silinen ve Levhaya yeniden
yazılma talebinde bulunanlarda, öğrenim düzeyi ve asgari mesleki deneyim sürelerine ilişkin
şartlar aranmaz, Teknik personel için de aynı kurallar uygulanır.
4.9. 22.04.2014 tarihinden önce uygunluk belgesine sahip olmakla birlikte Levha |
kaydını yaptırmamış kişiler, Yönetmeliğin Geçici 1 inci maddesinde müdürlere ilişkin olayek Ni
belirtilen 30 Nisan 2015 tarihine kadar Levha kayıt ücretini ödeyerek Levha Kay
yaptırabilir. * YER Su
-— 4.10:—14:04:2008 tarihinden önce tüzel kişi sigorta acentesinde ortak olduğunu ya dâ | em
————— gerçek kişi-sigorta-acentesi olduğunu ilgili sicil kayıtları ile ispatlayanlar, gerçek kişi SİBOr ti PA İN
— ——eiz 4 a
acentesi ve tüzel kişi sigorta acentesi müdüründe aranan öğrenim düzeyi ve mesleki deneyim
şartlarından muaf tutulacaktır.
5. Tüzel kişi acenteyi temsil ve ilzama yetkili olanlar hakkında açıklama
5.1. Anonim şirketlerde ve limited şirketlerde temsil yetkisini haiz en az bir kişinin veya
müdür olarak atanan üçüncü kişinin sigorta acentesi müdüründe aranan şartları taşıması
gerekir. Sigortacılığa ilişkin yapılan işlemlerde, müdürde aranan şartları taşıyan en az bir
temsil yetkisini haiz yöneticinin imzası gerekir,
6. Şube ve asgari ödenmiş sermaye/malvarlığı
6.1. Acentelerin teşkilatlanması, merkez ile merkeze bağlı şubeler şeklinde olabilir,
6.2. Mevcut durumda Levhaya kayıtlı bir gerçek veya tüzel kişi acentenin başka bir
acentenin şubesi olması mümkün değildir. Ancak, acente olarak faaliyetini sona erdiren kişi
Levha kaydını sildirdikten sonra başka bir acentenin şubesinde duruma göre teknik personel
veya müdür olarak görev alabilir.
6.3, Şubenin aracılık faaliyeti, merkezin yetkisi ile sınırlı olacaktır.
6.4. Gerçek ve tüzel kişi acentelerin şube açmak istemeleri halinde merkez için
300.000.-TL ve her bir şube için ilave 25.000.-TL malvarlığı/sermayeye sahip olmaları
gerekmektedir.
6.5. Odalara sunulan gerçek kişi acentelerin malvarlığı beyanı bildirimleri ile tüzel kişi
acentelerin sermaye durumlarına ilişkin beyanların mali müşavir tarafından onaylanması
gerekmektedir.
6.6. Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında şube şeklinde
teşkilatlanan veya mesafeli satış yapan acenteler yıl sonları itibariyle satışına aracılık ettikleri
prim tutarının en az 64'ü kadar malvarlığı/özkaynağa sahip olduklarını tevsik eden mali
müşavir onaylı mali tablolarını, bir sonraki yılın Nisan ayı sonuna kadar TOBB'a iletmek
zorundadır. Malvarlığı/özkaynak tutarının 300.000.-TL'den az olması veya yukarıda bahse
konu oranın altına düşülmesi durumlarında ilgili acenteye Haziran ayı sonuna kadar süre
verilecek olup, bu acenteler TOBB tarafından Müsteşarlığa bildirilecektir. Haziran ayı sonuna
kadar malvarlığı/sermaye koşullarını sağlayamayan acentelerin şubelik faaliyetlerine veya
mesafeli satış faaliyetlerine son verilecektir.
6.7. Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında bahsi geçen asgari ödenmiş
sermaye/malvarlığının en az %50’si için aranan nakde kolay dönüşebilir yatırım araçları
kapsamına her türlü menkul ve menkul kıymet, geriye kalan %50’lik kısmına ise gayrimenkul
de dahil olmak üzere her türlü malvarlığı girmektedir.
6.8. Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin birinci fıkrası ile getirilen malvarlığı/asgari
kuruluş sermayesi 30.12.2014 tarihi itibariyle mevcut kurulu acenteler hakkında uygulanmaz.
7. İş paylaşımı
7.1. Sigorta acentelerinin doğrudan sigorta şirketi tarafından yetkilendirilmesi
gerekmektedir. Bu kapsamda, her ne ad altında olursa olsun (ikili sözleşme, üçlü sözleşme, alt
acentelik, tali acentelik, bağlı acentelik, acenteler arası işbirliği v.b.) doğrudan sigorta şirketi
tarafından yetkinin verilmediği yapılanmalar çerçevesinde iş paylaşımında bulunulması
mümkün değildir.
7.2. Acenteler arası iş paylaşımı yetkili olunan sigorta şirketi adına aracılık faaliyetinde
bulunulması, iyiniyet ve dürüstlük kuralları çerçevesinde mümkündür. İşbirliği yapılan acente
sayısının beşi aşması veya işbirliği yapılan acentelerin aynı il sınırları içerisinde bulunmaması -
durumları iyiniyet ve dürüstlük kurallarına aykırılık olarak kabul edilir.
7.3. Yapılan işbirliğinde, sigortalının mağdur olmaması için sigorta poliçesinin başkan
bir sigorta acentesinden düzenlendiğine dair sigorta ettirene bilgi verilmesi ve sigorta
sözleşmesi akdeden tarafından tanızim edilen prim tahsilat makbuzunun sigorta ettirene teslim
edilmesi gereklidir.
7.4. Bu çerçevede, sigorta şirketlerinin de sistemlerini yalnızca kendi acenteleri
tarafından poliçe düzenlenebilecek biçimde ve kendi acentesi olmayanları önleyecek biçimde
ayarlamaları, şifre verilmesi vb. yöntemlerle sigorta şirketinden acentelik yetkisi alınmadan
acentelik yapılmasını önlemeleri gerekmektedir.
8. Acentelik sözleşmeleri
8.1. Yönetmeliğin 15 inci maddesinde sigorta şirketleriyle acenteler arasında
sözleşmeyle düzenlenmesi gereken asgari başlıklar belirlenmiştir. Bahsedilen başlıkların
içeriği sözleşme serbestisi çerçevesinde taraflarca belirlenecektir.
8.2. Acentelik sözleşmelerinin olabildiğince net, açık ve somut hükümler içerecek
biçimde düzenlenmesi, sözleşme hükümleri ile tarafların menfaatlerini etkileyen
değişikliklerde taraflara yeterli bilgi verilmesi, değişikliklere uyum konusunda ilgili
Yönetmelik hükmü çerçevesinde yeterli süre ve imkân sağlanması, sektöre olan güveni
zedeleyecek nitelikte keyfi uygulamalardan kaçınılması gerekmektedir.
8.3, Acentelik sözleşmelerinde Yönetmeliğin 15 inci maddesinde sayılan hususların
uygulanmasına ilişkin açıklayıcı hükümlerin yanı sıra, tarafların ilgili mevzuatta yer alan hak
ve yükümlülüklerine de yer verilmesi (Örneğin; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun “Ücrete
hak kazandıran işlemler” başlıklı 113 üncü maddesi, “Denkleştirme istemi” başlıklı 122 nci
maddesi ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 23 üncü maddesinin portföy hakkına ilişkin
on beş ve on altıncı fıkraları) tavsiye edilmektedir. Yönetmeliğin zorunlu hükmü olmamakla
birlikte, gelecekte ortaya çıkması muhtemel ihtilaflara engel olunması amacıyla, yukarıda
bahsedilen hususların çerçevesinin belirlenmesinde, uluslararası uygulamaların da göz önünde
bulundurulması yararlı görülmektedir.
9. Poliçelerin düzenlenmesine ilişkin bilgiler
9.1. Acentelerin, teknik personeli vasıtasıyla, acentelik yaptıkları fiziki mekânın
dışında da (taşınabilir bilgisayarlarla yapılan işlemler de dâhildir) aracılık faaliyetinde
bulunmaları mümkündür.
9.2. Acentelik faaliyetinin yürütüleceği gerek fiziki mekân ve gerekse bu mekân
dışındaki aracılık faaliyetlerinde işlemlerin mutlaka teknik personel tarafından yapılması;
ayrıca, sigorta ürünlerinin satışı ve satışıyla bağlantılı işlemler kapsamında sigorta
şirketleriyle kuracakları internet servisi uygulamalarında, sigorta havuzları ya da bilgi ve
gözetim merkezleri gibi diğer özellikli kurum ve kuruluşlar nezdinde yürütecekleri işlemlerin
Levha bilgilerinde kayıtlı statik IP (statik internet protokolü adresi) numarası/ları üzerinden
gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
9.3. Sigorta şirketlerince tahsis edilen kullanıcı adı ve şifrelerle yapılacak işlemlerin
ilgili acentelerin Levhada kayıtlı bulunan statik IP numaralarıyla eşleştirilmek suretiyle bu
numaralar üzerinden gerçekleştirilmesi; ayrıca Yönetmeliğin 17 nci maddesinin üçüncü
fıkrası uyarınca sigorta poliçelerine aracılık eden acentenin unvanı, Levha kayıt numarası
veya Yönetmeliğin 13 üncü maddesindeki kurum ve kuruluşlar için kayıt numarasının
poliçelerde yer alması gerekmektedir.
9.4, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi sigorta şirketlerinin statik İP uygulamasını
hayata geçirip geçirmediğinin kontrolü konusunda yetkilidir.
9.5. Sigorta acenteleri tarafından sigorta poliçelerinin düzenlenmesi ve diğer aracılık
faaliyetleri için kullanılan tüm bilişim programları asgati fiziki şartlar kapsamında tetkike —- KEN
tabidir. &
9.6. Acente, sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayanlar tarafından: “,
yazılı veya elektronik iletişim araçlarıyla kendisine sigortaya ilişkin bir şikayet yöneltildiği Ni
takdirde konu hakkında başvuru sahibine sigortacıya nasıl başvurabileceğine ilişkin bilgi. ,
verir; a
9.7. Acentenin sigorta şirketinde veya sigorta şirketinin acentede sahip olunan hissesi
10'u aşması halinde, acentenin sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat
sağlayanlara bu durumu açıklaması gerekmektedir. Bilgilendirmenin yapıldığını ispat
yükümlülüğü acenteye aittir.
10. Başka faaliyet yasağı
10.1. Kanunun 23 üncü maddesinin onuncu fıkrasında geçen başka faaliyet yasağı,
yalnızca acentelik faaliyeti yürütülen ticari işletme ile sınırlıdır. Bu kapsamda, acentelik
faaliyeti yürütülecek ticari işletmede; sigortacılık iş ve işlemleri ile sigortacılıkla bağlantılı
diğer aracılık faaliyetleri dışındaki bir işle iştigal edilmesi mümkün değildir.
10.2. Sigortacılıkla bağlantılı diğer aracılık faaliyetleri; sigorta sözleşmesinin uzantısı
olabilecek ve sigorta sözleşmelerinin hazırlanması, uygulanması ve sona ermesi aşamalarını
tamamlayıcı nitelikteki diğer aracılık işlemleridir. Trafik takip işlemleri, fatura ödemelerine
aracılık edilmesi vb. işler sigortacılıkla bağlantılı diğer aracılık faaliyetleri kapsamında
değerlendirilmez.
11. Sigorta acenteleri tarafından mesafeli akdedilen sigorta sözleşmeleri
11.1. Sigorta acenteleri tarafından mesafeli olarak aracılık edilen sigorta sözleşmelerine,
“Sigortacılık Kapsamında Değerlendirilecek Faaliyetlere, Tüketici Lehine Yapılan Sigorta
Sözleşmeleri İle Mesafeli Akdedilen Sigorta Sözleşmelerine İlişkin Yönetmelik” hükümleri
ile anılan Yönetmeliğe ilişkin Genelge ve Sektör Duyuruları hükümleri uygulanır.
11.2, Mesafeli sigorta sözleşmeleri acenteler bünyesinde kurulan çağrı merkezleri
vasıtasıyla akdedilebileceği gibi acente tarafından dışarıdan çağrı hizmeti alımı yoluyla da
akdedilebilir.
11.3, Acente tarafından dışarıdan çağrı hizmeti alındığı takdirde yapılan işlemlerden
acente sorumludur.
12. Kayıt tutma usulleri
12.1. Mevcut Sigortacılık mevzuatında rejisiro defteri (üretim takip defteri) ve tahsilat
defterlerinin tutulması için bir zorunluluk bulunmamaktadır.
12.2. Sigorta acentelerinin birden fazla sigorta şirketi ile çalışabildikleri ve birden fazla
branşta faaliyet gösterdikleri dikkate alınarak; yapılan işlemlerin (poliçe tanzimi ve prim
üretimi, poliçe veya prim iptali, tahsilat, siporta şirketine veya sigorta ettirene ödeme v.s.)
tamamının, işlemi gerçekleştiren ve ilk işlem ile düzeltme/değiştirme/silme işlemleri tarih ve
zamanı itibariyle ilgili sigorta şirketlerinin ya da acentelerin kendilerinin bilgi işlem sistemleri
üzerinden takip edilebiliyor olması gerekir.
13. Faaliyetin geçici olarak durdurulması ile uygunluk belgesinin iptali
13.1. Yönetmeliğin 24 üncü maddesinde Müsteşarlıkça yapılan izleme, inceleme veya
denetim sonucunda, Kanunun 32 nci maddesi hükümlerine uygun hareket etmediği tespit
edilenlerin faaliyetinin geçici olarak durdurulması veya faaliyetin geçici olarak durdurulması
sonrasında faaliyete başlangıcı takip eden bir yıl içinde aynı fili tekrar etmeleri halinde
uygunluk belgesinin Müsteşarlıkça iptali düzenlenmiştir.
13.2. Bu maddenin birinci fıkrasındaki süreç, teknik personel için de geçerli
olduğundan, sigorta acentesi ile teknik personel arasında düzenlenen iş sözleşmelerinde ,
mevzuata aykırı fiiller, sözleşmenin taraflarının hak ve menfaatlerini tehlikeye atabileçel, (“İN
davranışlar ile mevzuata aykırılığın sonuçlarına da yer verilmesi yararlı olacaktır. am ASİ
14. Yürürlükten kaldırılan düzenlemeler
14.1. 2014/8, 2014/14, 2015/5, 2015/43, 2015/51 ve 2016/15 sayılı Genelgeler ile
2014/30, 2015/4, 2015/10, 2015/16 ve 2015/31 sayılı Sektör Duyuruları yürürlükten
kaldırılmıştır.